مصطفى النوراني الاردبيلي

102

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

به حيله‌گرى مشهور است زرد ، آفتاب ، خورشيد . « 3 » روباه اسم فارسى است . و به عربى : ثعلب . به يونانى : فرجى . به هندى : لومرطى و لوكهرطى مىگويند . به انگليسى : fox . حيوانى است صحرايى و معروف و بهترين آن روباه سفيد است و سپس از آن سياه ، گوشت آن شبيه به گوشت خرگوش است و مىگويند معتدل در حرارت و برودت و گرم و خشك و پوست آن در گرمى مانند سمور است . ماليدن پيه آن بر دست و پا در سردى هوا ، در سفرها از سرمازدگى جلوگيرى مىكند خوردن گوشت آن براى كسانى كه مزاج سرد و تر دارند و پيران و كسانى كه سردى بر آنان غالب شده باشد و براى لقوه و جذام و استسقاء نافع و چون زهره آن را با اشق و آب كرفس هر سه به اندازه مساوى گرفته و مشخص جذامى هر ده روز يك بار سعوط نمايد اگر ابتداى جذام باشد نفع مىبخشد . ماليدن ريه خشك آن با پوست تخم‌مرغ سوخته مو در داء الثعلب بروياند . خوردن خايه آن نافع صرع است ، ريه آن را كه در سايه خشك كرده باشند و با آب يا ماء العسل سفوف كرده به مقدار يك مثقال از آن بخورند سرفه و ربو و تنگى نفس را نفع دهد و زهره آن را چون بر پاى نقرس ببندند فى الحال ازاله درد مىنمايد . « 1 » ابو على سينا در « قانون » مىگويد : ثعلب ، روباه ، خاصيت گدازندگى دارد . پوستين روباه براى ترمزاجها بسيار خوب است ، زيرا گرم است و رطوبت را برچيند . روباه را در روغن زيتون بپزند براى رفع درد مفاصل بسيار قويتر است پيه آب كرده روباه را در گوش

--> ( 3 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 1683 . ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 66 .